ซีรีส์ระบบนิเวศชายฝั่งเพชรบุรี ตอนที่ 4 : โลกระอุ ‘เอลนีโญ’ แผลงฤทธิ์

26 มกราคม 2560 | อ่านแล้ว 202 ครั้ง    

ไม่ว่าควันจากท่อไอเสียรถยนต์ การใช้เครื่องใช้ไฟฟ้า หรือ การผลิตถุงพลาสติกใส่อาหาร กระบวนการเหล่านี้ ล้วนแล้วแต่เพิ่มปริมาณก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์ ก๊าซมีเทน ก๊าซไนตรัสออกไซด์ ก๊าซไฮโดรฟลูโรคาร์บอน และก๊าซซัลเฟอร์เฮกซ่าฟลูโอโรด์ ก๊าซเหล่านี้เป็นตัวดักจับความร้อนไว้ในชั้นบรรยากาศโลก

 

เปรียบได้ว่า โลกกำลังห่มผ้าทั้งที่อุณหภูมิร้อนจัด  

 

เมื่อการผลิตเพื่อการบริโภคของมนุษย์เพิ่มขึ้น กลับกัน ผืนดิน ผืนป่า ก็ลดลง เมื่อต้นไม้ที่เป็นตัวดูดซับคาร์บอนโดยธรรมชาติหายไป ก็จะปล่อยก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์ออกสู่บรรยากาศ ซึ่งบางส่วนจะคงอยู่เป็นเวลา 50 - 200 ปี ขณะที่บางส่วนคงอยู่ตลอดไป

 

ภาวะโลกร้อน มีผลกระทบต่อโลกใบนี้หลายด้าน โดยเฉพาะด้านนิเวศวิทยา ที่แถบขั้วโลกได้รับผลกระทบมากสุด และก่อให้เกิดการเปลี่ยนแปลงมากมาย ก้อนน้ำแข็งละลายลงอย่างรวดเร็ว ทำให้ระดับน้ำทะเลทางขั้วโลกเพิ่มขึ้น และไหลลงสู่ทั่วโลกทำให้เกิดน้ำท่วมได้ทุกทวีป

 

นอกจากนี้ ยังทำให้สัตว์ทะเลเสียชีวิต หรือปรับเปลี่ยนวิถีการดำรงชีพ

 

พยากรณ์อากาศปี 2559 จากกรมอุตุนิยมวิทยา ระบุว่า ประเทศไทยเผชิญภาวะแห้งแล้งผิดปกติ นักวิชาการยืนยันตรงกันว่า เป็นภัยแล้งที่รุนแรงที่สุดในรอบ 20 ปี ปริมาณน้ำที่ขาดแคลนสะสมตั้งแต่ปี 2557 - 2558 ประกอบกับปริมาณน้ำฝนที่มีน้อย ส่งผลชาวไทยต้องเตรียมรับมือกับ วิกฤตภัยแล้งครั้งใหญ่ ซึ่งเป็นผลมาจาก ปรากฏการณ์เอนโซ (ENSO)

 

บทความวิชาการเรื่อง ปรากฏการณ์เอนโซ กรมอุตุนิยมวิทยา ให้ข้อมูลว่า เอนโซ หรือ El Nino-Southern Oscillation เป็นคำที่ใช้อธิบายการเปลี่ยนแปลงของอุณหภูมิผิวน้ำทะเลในแปซิฟิกเขตศูนย์สูตร และความผันแปรของระบบอากาศในซีกโลกใต้ จึงหมายความรวมถึงปรากฏการณ์ทั้ง ‘เอลนีโญ’ และ ‘ลานีญา’



ในสภาวะปกติ บริเวณมหาสมุทรแปซิฟิกเขตศูนย์สูตร จะมีลมค้าตะวันออกพัดปกคลุมเป็นประจำ ลมนี้จะพัดพามวลน้ำไปสะสมอยู่ทางตะวันตกของมหาสมุทร ดังนั้นทางแปซิฟิกตะวันตกจึงมีระดับน้ำทะเลสูงและระดับเทอร์โมไคลน์ หรือชั้นน้ำที่ผสมระหว่างผิวหน้าน้ำกับชั้นน้ำลึก มีระดับความลึกกว่าแปซิฟิกตะวันออก

 

กรณีที่ลมค้าตะวันออกพัดแรงกว่าปกติ มวลน้ำจะถูกพัดพาไปสะสมทางตะวันตกมากยิ่งขึ้น ทางแปซิฟิกตะวันตกจึงมีระดับน้ำทะเลสูงขึ้นและระดับเทอร์โมไคลน์ลึกลงกว่าปกติ เรียกปรากฏการณ์ว่า สภาวะลานีญา

 

แต่ถ้าลมค้าตะวันออกมีกำลังอ่อนและมีลมพัดกลับทิศ มวลน้ำจะถูกพัดพาย้อนกลับไปทางตะวันออก ส่งผลให้ทางแปซิฟิกตะวันออกมีระดับน้ำทะเลสูงขึ้นและระดับเทอร์โมไคลน์ลึกกว่าปกติ เรียกว่าสภาวะเอลนีโญ

 

ทั้งหมดนี้ ถือเป็นเรื่องปกติที่มีมายาวนานแล้ว แต่ภาวะโลกร้อนที่ทวีความรุนแรงขึ้น ทำให้อัตราการเกิดปรากฏการณ์เอลนีโญและลานีญา เกิดความผันผวนอย่างรุนแรง จากปกติที่จะเกิดสลับกันในจำนวนครั้งที่ใกล้เคียงกัน โดยปรากฏการณ์ลานีญาอาจเกิดขึ้นได้ทุก 2-3 ปี ลานีญามักจะเกิดขึ้นครั้งละประมาณ 9-12 เดือน ไปจนถึง 2 ปี

 

แต่ตั้งแต่ปี 2513 อัตราการเกิดปรากฏการณ์เอลนีโญและลานีญา เกิดความผันผวนอย่างรุนแรง ระยะหลังเอลนีโญเกิดขึ้นบ่อยครั้ง และมีแอมพลิจูดที่สูงขึ้นกว่าปกติ เช่น ในช่วงเวลาหนึ่ง เอลนีโญเกิดขึ้นถึง 9 ครั้ง ในรอบ 2.2 ปี ซึ่งในอดีตปกติจะเกิดขึ้น 1.5 ครั้ง/ปี ขณะที่ลานีญาเกิดขึ้นเพียงครั้งเดียว

 

หมายความว่า คลื่นแห่งความผันผวนของความดันบรรยากาศในซีกโลกภาคใต้ ซึ่งก่อให้เกิดความชุ่มชื้น หรือลานีญา กำลังหายไป โลกจึงมีแต่ความร้อนรุนแรงมากขึ้นเรื่อย ๆ

 

ปรากฏการณ์ที่แปรปรวนนี้มีความรุนแรงมากขึ้นตั้งแต่ปี 2542 ซึ่งเป็นผลจากสภาวะโลกร้อนเป็นตัวเร่ง สถิติการเกิดปรากฎการณ์เอลนีโญ จากกรมอุตุนิยมวิทยา ระบุสถานการณ์อุณหภูมิน้ำทะเลในมหาสมุทรแปซิฟิกเขตศูนย์สูตรตลอดเดือนพฤษภาคม 2558 ว่า อุณหภูมิผิวน้ำทะเลบริเวณตอนกลาง และ ตะวันออกของมหาสมุทรแปซิฟิกเขตศูนย์สูตร มีค่าสูงกว่าค่าปกติ และสูงขึ้นอย่างต่อเนื่อง

 

ปรากฏการณ์เอลนีโญ จะปรากฏไปจนถึงสิ้นปี 2558 และมีโอกาสที่จะพัฒนาเป็นปรากฏการณ์เอลนีโญกำลังแรงได้ผลกระทบกับประเทศไทย

 

ซึ่งมีความเป็นไปได้ว่า ในระยะนี้ปริมาณฝนในประเทศไทยจะมีแนวโน้มต่ำกว่าค่าปกติในหลายพื้นที่ และอุณหภูมิเฉลี่ยจะสูงกว่าค่าปกติ


สามารถย้อนอ่านตอนที่ 1 : ทะเลเมืองเพชรฯ วิกฤต! แหล่งหอยแครงธรรมชาติใหญ่สุดในประเทศไร้เงาหอยมา 2 ปี 
http://www.ictsilpakorn.com/ictmedia/detail.php?news_id=466#.WIrsLVyQ9iY

ตอนที่ 2 : ส่องเพื่อนบ้าน มาเลเซียก็เจอปัญหาหอยแครงลดลง!
http://www.ictsilpakorn.com/ictmedia/detail.php?news_id=467#.WIc6SvmLTIU

ตอนที่ 3 : อ่าวไทยชั้นใน ไร้เงาปลาทู เหตุธาตุอาหารน้อย-น้ำร้อนขึ้น ทำปลาทูชะลอการสืบพันธุ์
http://www.ictsilpakorn.com/ictmedia/detail.php?news_id=468#.WIo30PmLTIU



เรื่องและภาพโดย นักศึกษาวารสารและหนังสือพิมพ์ ชั้นปีที่ 2 รุ่น 9

คณะเทคโนโลยีสารสนเทศและการสื่อสาร มหาวิทยาลัยศิลปากร โทร. 0-3259-4033 (วิทยาเขตสารสนเทศเพชรบุรี) | 0-2233-4995 (กรุงเทพฯ)