ซีรีส์ระบบนิเวศชายฝั่งเพชรบุรี ตอนที่ 5 : ป่าชายเลนเพชรบุรี แหล่งซับของเสีย-อนุบาลสัตว์น้ำ ตายเพียบเหลือแต่ซาก เหตุน้ำเสีย-ขยะทะเลล้น สะเทือนห่วงโซ่อาหารทั้งวงจร

27 มกราคม 2560 | อ่านแล้ว 226 ครั้ง    

 

เพชรบุรี เคยเป็นจังหวัดที่มีพื้นที่ป่าชายเลนเป็นอันดับ 1 ของภาคกลาง โดยเมื่อ 20 ปีก่อนมีพื้นที่ประมาณ 30,000ไร่ แต่ปัจจุบันเหลือพื้นที่เพียง 18,000ไร่ ตามรายงานสถิติการสำรวจพื้นที่ป่าชายเลนของสถานีพัฒนาทรัพยากรป่าชายเลนที่ 6 ตำบลบางขุนไทร กระทรวงทรัพยากรและสิ่งแวดล้อม จังหวัดเพชรบุรี

 

ทั้งนี้ เมื่อลงพื้นที่สำรวจป่าชายเลนในอำเภอบ้านแหลม พบว่า น้ำบริเวณชายป่าบางแห่งมีสีแดง กลิ่นเหม็น มีขยะอยู่ตามหน้าพื้นดินโดยเฉพาะบริเวณที่ใกล้กับร้านอาหาร มีโฟม พลาสติก และเศษอาหาร กองอยู่จำนวนมาก

 

นายชัชนรินทร์ ชัชวงศุ์วาล นักวิชาการป่าไม้ชำนาญการ หัวหน้าสถานีพัฒนาทรัพยากรป่าชายเลนที่ 6 (บางขุนไทร) จังหวัดเพชรบุรี กล่าวว่า ขยะพลาสติก กล่องโฟม เชือก เศษอวน ที่ซัดเข้ามาจากทะเล และจากชุมชนบนแผ่นดิน ไปติดอยู่ตามซอกของไม้แสมดำ แสมทะเล และโกงกาง เมื่อสะสมนานเข้า ทำให้น้ำเสีย ส่งผลให้ต้นไม้ยืนต้นตาย อีกส่วนหนึ่ง น้ำเสียจากนากุ้ง นาเกลือ ปล่อยลงป่าชายเลนโดยตรง ทำให้น้ำมีค่าความเค็มมากกว่าปกติ ส่งผลให้ต้นไม้ และสัตว์น้ำตาย เช่นกัน

 

นายเฉลิมเกียรติ ไกรจิตต์ ชาวประมงอาสา กลุ่มเลี้ยงหอยแครงบางตะบูน อำเภอบ้านแหลม จังหวัดเพชรบุรี กล่าวว่า ฤดูฝนของทุกปีกรมชลประทานจะปล่อยน้ำลงสู่ทะเล ซึ่งน้ำเหล่านี้เป็นน้ำเสีย ในปีนี้มีการปล่อยน้ำจากฟาร์มเลี้ยงหมูจังหวัดราชบุรี น้ำเหล่านี้ไหลลงป่าชายเลนและทะเล ทำให้น้ำเน่าเสีย

 

“ยิ่งป่าชายเลนลดลง ยิ่งส่งผลกระทบโดยตรงต่อพวกเรา เพราะไม่มีตัวบำบัดน้ำเสียให้กลายเป็นน้ำดี หอยที่เลี้ยงไว้ตายจำนวนมาก”

 

พบขยะทะเลล้น-น้ำเสียจากเมือง ทำแม่น้ำเพชรฯ เสื่อมโทรม

 

เมื่อตรวจสอบข้อมูลจากกรมทรัพยากรทางทะเลและชายฝั่ง พบว่า ในปี 2552-2559 เพชรบุรีมีขยะทะเลที่เก็บได้ 435,417 ชิ้น น้ำหนักรวม 75,906.17 กิโลกรัม เป็นถุงพลาสติกร้อยละ 16.14 ฝาขวดน้ำร้อยละ 9.43 และเชือกร้อยละ 8.41 ขยะส่วนใหญ่มาจากกิจกรรมชายฝั่งและการพักผ่อน คิดเป็นร้อยละ 66.54

 

ด้าน ข้อมูลการเกษตรของระดับอำเภอ สำนักงานการเกษตรจังหวัดเพชรบุรี กรมส่งเสริมการเกษตร ระบุว่า 3 ปี ที่ผ่านมา คือ ปี 2555-2558 นาเกลือมีอัตราการขยายพื้นที่เพิ่มขึ้นถึง 7.5 เท่า โดยในปี 2555 มีนาเกลือ 21,024 ไร่ และปี 2558 มีนาเกลือ 158,926 ไร่ ส่วนบ่อกุ้ง บ่อปลา ปี 2555 มีพื้นที่ 32,085 ไร่ ขณะที่ปี 2558 มีบ่อกุ้ง บ่อปลา เพิ่มเป็น 33,516 ไร่

 

ขณะที่ สำนักการจัดการน้ำ กรมควบคุมมลพิษ กระทรวงทรัพยากรธรรมและสิ่งแวดล้อม เปิดเผยรายงานสถานการณ์มลพิษในประเทศไทย ประจำปี 2558 ว่า คุณภาพแม่น้ำเพชรบุรีตอนล่าง อยู่ในเกณฑ์พอใช้ (61 - 70) ที่ระดับ 61

 

รายงานยังระบุว่า สถานการณ์ในรอบ 10 ปี (2549 2558) แม่น้ำเพชรบุรีตอนล่างมีคุณภาพน้ำเสื่อมโทรมอย่างต่อเนื่อง โดยบริเวณที่ควรจัดการแหล่งกำเนิดมลพิษ คือ อำเภอบ้านแหลม และอำเภอเมือง จังหวัดเพชรบุรี  

 

นักวิชาการชี้ป่าชายเลนลดเปลี่ยนห่วงโซ่อาหารทั้งระบบ

 

นางพูลศรี วันธงไชย นักวิชาการป่าไม้ชำนาญการพิเศษ ผู้อำนวยการส่วนแผนงานและยุทธศาสตร์ สำนักอนุรักษ์ทรัพยากรป่าชายเลน กรมทรัพยากรทางทะเลและชายฝั่ง กล่าวว่า เมื่อป่าชายเลนลดลง ทำให้ไร้ตัวกำบังแสงแดดที่ส่องผิวน้ำ ทำให้อุณหภูมิน้ำชายฝั่งสูงขึ้น กระทบต่อสัตว์น้ำบางชนิดที่ไม่สามารถอยู่ในน้ำที่มีอุณหภูมิสูงได้

 

“ป่าชายเลนยังมีทั้งแพลงตอนพืช และอินทรียวัตถุที่ได้จากการย่อยสลายของซากพืช ซึ่งเป็นแหล่งอาหารของสัตว์น้ำ หากไม่มีป่าชายเลน แหล่งอาหารสำคัญของสัตว์น้ำก็จะหมดไป” นางพูลศรี กล่าว

 

ส่วน นางสาวสุวิมล ชินกังสดาร อาจารย์ประจำคณะสัตวศาสตร์ สาขาวิชาพื้นฐานสัตวศาสตร์ มหาวิทยาลัยศิลปากร กล่าวว่า ป่าชายเลนช่วยกรองของเสียจากแผ่นดินไม่ให้ไหลลงสู่ทะเลโดยตรง เมื่อป่าชายเลนลดลงมาก จึงมีผลต่อการเปลี่ยนแปลงโครงสร้างสัตว์น้ำทั้งระบบ

 

สิ่งแวดล้อมเพชรบุรี รับยังไร้หนทางแก้ 

 

นายไพรวัลย์ เดชเพชร เจ้าหน้าที่ดูแลป่าชายเลน สถานีพัฒนาทรัพยากรป่าชายเลนที่ 6 (บางขุนไทร) จังหวัดเพชรบุรี ยอมรับว่า ยังแก้ไขปัญหาขยะ และน้ำเสียที่ส่งผลกระทบต่อป่าชายเลนไม่ได้ เพราะมีเจ้าหน้าที่ไม่เพียงพอต่อการดำเนินการ ขณะนี้ทำได้แค่สำรวจ และให้ความรู้ประชาชนเกี่ยวกับป่าชายเลน

 

สามารถย้อนอ่านตอนที่ 1 : ทะเลเมืองเพชรฯ วิกฤต! แหล่งหอยแครงธรรมชาติใหญ่สุดในประเทศไร้เงาหอยมา 2 ปี 
http://www.ictsilpakorn.com/ictmedia/detail.php?news_id=466#.WIrsLVyQ9iY

ตอนที่ 2 : ส่องเพื่อนบ้าน มาเลเซียก็เจอปัญหาหอยแครงลดลง!
http://www.ictsilpakorn.com/ictmedia/detail.php?news_id=467#.WIc6SvmLTIU

ตอนที่ 3 : อ่าวไทยชั้นใน ไร้เงาปลาทู เหตุธาตุอาหารน้อย-น้ำร้อนขึ้น ทำปลาทูชะลอการสืบพันธุ์
http://www.ictsilpakorn.com/ictmedia/detail.php?news_id=468#.WIo30PmLTIU

ตอนที่ 4 : โลกระอุ ‘เอลนีโญ’ แผลงฤทธิ์
http://www.ictsilpakorn.com/ictmedia/detail.php?news_id=474#.WIo4b_mLTIU

 



เรื่องและภาพโดย นักศึกษาวารสารและหนังสือพิมพ์ ชั้นปีที่ 2 รุ่น 9

คณะเทคโนโลยีสารสนเทศและการสื่อสาร มหาวิทยาลัยศิลปากร โทร. 0-3259-4033 (วิทยาเขตสารสนเทศเพชรบุรี) | 0-2233-4995 (กรุงเทพฯ)