Small Talk: ชีวิตที่ไม่มีสิทธิสมรสของ LGBT

9 มีนาคม 2561 | อ่านแล้ว 555 ครั้ง    


เวลาไปงานแต่งงาน เรามักจะได้ยินเพลง หยุด หยุด ชีวิต หยุดกับคนนี้ แม้ว่าใครจะดีสักแค่ไหน หยุด หยุด ความรัก ทั้งหัวใจ จะหยุดอยู่กับเธอคนเดียว  แต่เคยสงสัยไหมว่า เวลาเลือกหยุดชีวิตกับใครสักคนแล้วชีวิตหลังจากนั้นจะเป็นยังไง

มองผิวเผินทั้งสองก็ใช้ชีวิตด้วยกันตามปกติ แต่มองให้ลึกซึ้งกว่านั้นจะเห็นว่ามีหลายคู่ที่มีชีวิตไม่ปกติ โดยเฉพาะคู่รักที่เป็น
LGBT เพราะเขาไม่สามารถจดทะเบียนสมรสอย่างถูกต้องตามกฎหมายแบบคู่ชายหญิง

การที่ไม่อาจจดทะเบียนสมรสของ LGBT นับเป็นปัญหาอันยิ่งใหญ่ที่หลายคนคาดไม่ถึง

ลูกศิลป์จึงชวนอ้อย รชนีกร ศรีฟ้าวัฒนา ผู้จัดทำจุลนิพนธ์หนังสือสารคดีสิทธิในการสมรสของคนหลากหลายเพศ เอกวารสารฯ สาขานิเทศศาสตร์ มหาวิทยาลัยศิลปากร มาให้ความรู้แบบเป็นกันเองเพื่อให้เราเข้าใจคนกลุ่มนี้มากขึ้น

_____________________________________________________________________


ทำไมอ้อยเลือกทำเรื่องสิทธิ
การสมรสของคนที่เป็น LGBT ทั้งที่มีประเด็นมากมาย อะไรตัดสินใจให้ทำเรื่องนี้ ?

เผอิญได้อ่านรายงานวิจัยชิ้นหนึ่งที่ออกปี 2559 ทำให้เห็นว่ากลุ่มคนที่เป็น LGBT ยังได้รับผลกระทบทางกฎหมาย เพราะปกติถ้าจะทำเรื่อง LGBT ก็คงคิดได้แค่ การยอมรับตัวตน การเปิดเผยตัวตน พอได้ศึกษาเรื่องกฎหมายเลยรู้สึกว่า มันมีช่องโหว่และมีคนเรียกร้องด้านต่างๆ มากมาย

สิ่งที่เราศึกษาคือผลกระทบจากการไม่ให้สมรสกันตามกฎหมายว่า ผลกระทบนั้นมันแทรกซึมอยู่ในชีวิตพวกเขายังไงบ้าง เช่น การไม่ให้เซ็นยินยอมรักษาพยาบาลแทนกัน เพราะไม่ได้เป็นญาติหรือคู่สมรส การกู้เงินร่วมกันในการซื้อบ้านหรือลงทุน สิทธิเบิกต่างๆ ในฐานะคู่สมรส ประมาณนี้

 

ตอนนี้สถานการณ์สิทธิการสมรสของ LGBT ในสังคมบ้านเราเป็นยังไง ?

ถ้าคิดในแง่ประเด็นสิทธิทางกฎหมาย กลุ่มคนหลากหลายเพศในไทยแทบจะไม่ได้สิทธิอะไรเลย ที่เห็นได้ชัดคือการเปลี่ยนการเกณฑ์ทหารจาก “ป่วยทางจิต” เป็น “เพศสภาพไม่ตรง" ซึ่งการสมรสกันตามกฎหมายสำหรับคู่รักหลากหลายเพศเป็นเรื่องที่ยากและท้าทายมาก

ต้องยอมรับเลยว่าประเทศไทยเปิดกว้างเรื่องความหลากหลายทางเพศมากในระดับหนึ่ง ถ้าเทียบจากสมัยก่อน เห็นได้จากซีรี่ย์วัยรุ่น boys love ที่ได้รับความนิยม หรือการออกมาเปิดตัวว่าเป็นเพศอื่นของดารานักแสดงที่มีชื่อเสียง แต่ถ้าเทียบกับสถานการณ์ในโลกหรือประเทศในทวีปอื่นๆ เช่น ยุโรป เราว่าไทยยังไปไม่ถึงจุดนั้น ซึ่งแน่นอนว่าในอนาคตอาจมีการเปลี่ยนแปลง

 

อ้อยคิดว่าสังคมเข้าใจและเปิดรับเรื่องแบบนี้ได้มากน้อยขนาดไหน ?

คนไทยยังแยกการแต่งงาน (พิธี) กับการสมรส (สิทธิตามกฎหมาย) ซึ่งกลุ่ม LGBT ที่เราไปสัมภาษณ์ มีเยอะแยะที่จัดงานแต่งงาน ทั้งที่ไม่ได้อยากเชิงพิธี พวกเขาอยากได้สิทธิที่มาจากการจดทะเบียนสมรสกันมากกว่

ดังนั้นสิ่งที่ต้องการจริงๆ ไม่ใช่การยอมรับการแต่งงาน แต่มันคือการมีอะไรสักอย่างที่รองรับสิทธิในการใช้ชีวิตคู่ของพวกเขา ในเมื่อเราสองคนตัดสินใจจะใช้ชีวิตคู่ด้วยกัน แต่เราสองไม่ถูกคุ้มครองสถานะตามกฎหมาย

 "
คนไทยยังแยกการแต่งงาน (พิธี) กับการสมรส (สิทธิตามกฎหมาย)

 "

 

รัฐมองไม่เห็น LGBT ?

มองง่ายๆ นะ คนในสภา คนในรัฐบาล มีใครเคยสนับสนุนประเด็น LGBT บ้าง แต่ในต่างประเทศมีประธานาธิบดีที่เปิดตัวว่าเป็น LGBT เยอะแยะ 

ที่สำคัญคือเรื่อง gen สำคัญมาก กฎหมายถูกออกโดยกลุ่มคนแก่ๆ พวกหนึ่ง คนในรัฐบาลก็มีแต่อายุแก่ๆ ไม่มีเสียงของเด็กรุ่นใหม่เลยด้วยซ้ำ วนเวียนกันอยู่อย่างนั้น อีกอย่างการแก้กฎหมาย หรือการเรียกร้องพ.ร.บ.มันต้องอาศัยพลังขับเคลื่อนทางสังคม ซึ่งไทยยังไม่สามารถไปถึงจุดนั้น 

 

การผลักดันกฎหมายที่ให้สิทธินี้ อ้อยคิดว่าเราควรเริ่มจากอะไร ?

การเข้าใจพื้นฐานสิทธินี่แหละ ถ้าทุกคนก้าวผ่านเรื่องความเป็นเพศได้จะดีมาก ควรเริ่มตั้งแต่ปลูกฝังในโรงเรียน และสื่อควรจะหันมามองทุกเพศเท่าเทียมกันจริงๆ และให้คิดว่ามีอะไรที่ควรจะได้ก็ต้องได้ในฐานะที่เป็นมนุษย์คนหนึ่งที่เสียภาษีให้กับประเทศ ไม่ว่าจะเกิดมามีรสนิยมทางเพศแบบใดก็ตาม

คิดง่ายๆ ถ้าในอนาคตลูกเรามีรสนิยมทางเพศแบบอื่นขึ้นมา เราก็แค่อยากให้ลูกของเราได้อยู่ภายใต้กฎหมาย ได้รับสิทธิและมีคุณภาพชีวิตที่ดี แบบที่เขาควรจะได้รับ

 



เรื่องโดย จารุกิตติ์ ธีรตาพงศ์ ไอซีทีนิเทศศาสตร์รุ่น 8

คณะเทคโนโลยีสารสนเทศและการสื่อสาร มหาวิทยาลัยศิลปากร โทร. 0-3259-4033 (วิทยาเขตสารสนเทศเพชรบุรี) | 0-2233-4995 (กรุงเทพฯ)