กองทุนหลังเกษียณไม่ตอบโจทย์แรงงานนอกระบบ

21 มีนาคม 2562 | อ่านแล้ว 326 ครั้ง    

 

3 ปี กองทุนการออมแห่งชาติไม่เข้าเป้า สมาชิกไหลออก เหตุรายรับ-จ่ายไม่แน่นอน ผลตอบแทนไม่คุ้มค่า ต้องออมนานถึงเกษียณ เครือข่ายแรงงานฯ ชี้รัฐขาดความเข้าใจพฤติกรรมการใช้จ่าย นักเศรษฐศาสตร์แนะต้องมีระบบบำนาญแห่งชาติ เลขาฯ กอช. โบ้ยคนไทยไม่ตระหนักเรื่องการออม เพิ่มช่องทางเข้าถึงปชช.

 

หนังสือพิมพ์ลูกศิลป์สำรวจพฤติกรรมการใช้จ่ายเงินของกลุ่มอาชีพแรงงานนอกระบบ ซึ่งเป็นกลุ่มเป้าหมายหลักของกองทุนการออมแห่งชาติ (กอช.) ประกอบด้วย ผู้มีอาชีพค้าขาย เกษตรกร ลูกจ้างรายวัน ขับรถรับจ้าง นักเรียน นักศึกษา อาชีพอิสระ และไม่ประกอบอาชีพ ในพื้นที่ เขตจตุจักร เขตภาษีเจริญ กรุงเทพฯ อ.ปากเกร็ด จ.นนทบุรี อ.เมืองชลบุรี อ.พนัสนิคม จ.ชลบุรี อ.พุทธมณฑล จ.นครปฐม และอ.เมือง จ.สมุทรสงคราม เมื่อช่วงเดือนสิงหาคม-กันยายน ที่ผ่านมา


หลายคนกล่าวตรงกันว่า ไม่รู้จักและไม่สนใจเข้าร่วมกองทุน กอช. เพราะมีรายได้ที่ไม่แน่นอน รายรับไม่เพียงพอกับภาระค่าใช้จ่ายที่สูง และมีหนี้สิน เป็นเหตุให้ไม่เหลือเงินออม ผลตอบแทนที่ไม่คุ้มค่า หรือลาออกจากการเป็นสมาชิกเพราะมีความจำเป็นต้องใช้เงิน อีกทั้งส่วนใหญ่นิยมออมเงินในระยะสั้นกับธนาคารเพราะให้ผลตอบแทนที่ดีกว่า

 

สอดรับกับรายงานการศึกษาปัจจัยที่มีผลต่อการตัดสินใจออมเงินใน กอช. ของแรงงานนอกระบบในกรุงเทพฯ ปี 2560 ของมหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลธัญบุรี ศึกษากลุ่มตัวอย่าง 402 คน พบว่า มีผู้ตัดสินใจไม่ร่วมกองทุน 197 คน เหตุผลอันดับ 1 คือ ไม่รู้จัก กอช. รองลงมาคือ ไม่สนใจออมใน กอช. และพอใจกับการออมกับธนาคารหรือตลาดหลักทรัพย์ ส่วนอีก 205 คน ตัดสินใจเข้าร่วม กอช. เหตุผลอันดับ 1 คือ ต้องการมีบำนาญเมื่ออายุครบ 60 ปี รองลงมาคือ ให้ผลตอบแทนคุ้มค่า และไม่อยากเป็นภาระแก่ลูกหลาน

 

หนังสือพิมพ์ลูกศิลป์ได้ทำแบบสอบถามพฤติกรรมในการใช้จ่ายของนักเรียน นักศึกษา กลุ่มตัวอย่าง 90 คน พบว่า  ร้อยละ 79.4 ไม่รู้จัก กอช.

 

จ่ายคืนหลังเกษียณ ออกก่อนไม่ได้เงินสมทบ

 

นายธีรวัฒน์ อธึกธนากร ประกอบอาชีพค้าขาย กล่าวว่า เคยออมเงินกับ กอช. เป็นเวลา 3 เดือน ฝากเงินเดือนละ 100 บาท ต่อมาลาออกจาก กอช. เพราะจำเป็นต้องใช้เงินส่วนที่ออมมาใช้ โดยไม่ได้รับเงินสมทบจากรัฐ เนื่องจากเป็นการออกก่อนกำหนด

 

เช่นเดียวกับโปรแกรมเมอร์อิสระคนหนึ่ง เผยว่า เคยออมเงินกับ กอช. แต่ลาออกเนื่องจากว่าผลตอบแทนไม่คุ้มค่า จึงนำเงินไปลงทุนกับหุ้น เพราะผลตอบแทนคุ้มค่ากว่า

 

ผู้สื่อข่าวทดลองสมัครออมเงินกับ กอช. ผ่านธนาคารกรุงไทย 2 แห่ง และธนาคารเพื่อการเกษตรและสหกรณ์การเกษตร (ธกส.) 1 แห่ง เจ้าหน้าที่ให้คำแนะนำตรงกันว่า กอช. ไม่เหมาะกับคนที่มีอายุน้อย เนื่องจากมีระยะเวลาการออมที่ยาวนาน กว่าจะถอนได้ต้องมีอายุครบ 60 ปี หากลาออกกลางคันจะไม่ได้รับเงินสมทบจากรัฐ และการจ่ายเงินคืนเป็นลักษณะผ่อนจ่าย ไม่ได้รับเงินก้อนเช่นเดียวกับเบี้ยผู้สูงอายุ พร้อมแนะนำให้ออมในรูปแบบอื่น

 


 


นโยบายไม่สอดรับกับพฤติกรรมการใช้จ่ายของสมาชิก

 

นายสมชาย อารยชาติสกุล ผู้อำนวยการฝ่ายเงินฝาก ธกส. กล่าวว่า ปัญหาของ กอช. ยังขาดการศึกษาพฤติกรรมการออมของกลุ่มแรงงานนอกระบบ ซึ่งสมาชิกส่วนใหญ่ประกอบอาชีพเกษตรกร มีรายได้ไม่แน่นอน ขึ้นอยู่กับราคาผลผลิต ขณะนี้ราคาผลผลิตก็ตกต่ำ ทำให้เกษตรกรมีรายได้น้อยลงไปด้วย แม้จะกำหนดให้มีวิธีการออมที่ยืดหยุ่นตามความต้องการของสมาชิก

 

สอดรับกับ นางอรพิน วิมลภูษิต ตัวแทนเครือข่ายแรงงานนอกระบบ 5 ภาค กล่าวว่า ฐานคิดของ กอช. ไม่สอดคล้องกับคุณภาพชีวิต ไม่คำนึงถึงปัจจัยการใช้จ่าย และเงินเหลือเก็บของผู้ออม อีกทั้ง กอช. ไม่มีนโยบายในการสร้างความรู้ความเข้าใจเกี่ยวกับการออมให้กับผู้สนใจอย่างเป็นรูปธรรม ส่งผลให้สมาชิกส่วนใหญ่ประสบปัญหาการจัดสรรเงินออม และเป็นเหตุให้สมาชิกบางส่วนไม่ส่งเงินกับทาง กอช. ต่อไป หรือตัดสินใจออกจากกองทุนในที่สุด

 

3 ปี สมาชิกกอช.ไม่เข้าเป้า


ผู้สื่อข่าวรายงานว่า กอช. เปิดให้บริการครั้งแรกเมื่อปี 2558 กลุ่มเป้าหมายเป็นแรงงานนอกระบบที่อยากได้รับเงินบำนาญและเงินที่รัฐจ่ายสมทบให้ แต่ตลอดระยะ 3 ปีที่ผ่านมา กลับมีสมาชิกเพียง 5.5 แสนคน คิดเป็นร้อยละ 2.64 จากแรงงานนอกระบบทั่วประเทศที่มีกว่า 20.8 ล้านคน ต่ำกว่าเป้าที่ตั้งไว้ 1 ล้านคนภายในปีแรก

 

นักวิชาการแนะรัฐต้องมีระบบบำนาญแห่งชาติ

 

นายเดชรัต สุขกำเนิด อาจารย์ประจำคณะเศรษฐศาสตร์ มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ กล่าวว่า กอช. เป็นเป็นการออมระยะยาว ไม่ส่งผลต่อการกระตุ้นเศรษฐกิจในระยะสั้น ส่วนเหตุที่ กอช. ไม่ตอบโจทย์แรงงานนอกระบบ เพราะการจ่ายเงินสมทบจากรัฐของ กอช. น้อยเกินไป ซึ่งกำหนดจ่ายสมทบสูงสุดตลอดการออมไม่เกิน 1,200 บาท รวมทั้งช่องทางเข้าถึง กอช. ยังไม่เพียงพอ เพราะการสมัครสมาชิกต้องติดต่อผ่านธนาคารที่เข้าร่วมเท่านั้น

 

“ปัจจุบันแรงงานนอกระบบ 20.8 ล้านคน พบเพียง 7.5 ล้านคน ที่เข้าร่วมการออมกับสถาบันการเงินทั่วประเทศ ขณะที่ 13.3 ล้านคน ไม่เหลือเงินออม ดังนั้นสมาชิก กอช. ที่มีอยู่ 5.5 แสนคนตอนนี้ จึงเป็นคำตอบว่า กอช. ยังดีไม่พอ เพราะยังตอบโจทย์ปัญหาของแรงงานนอกระบบไม่ได้เลย” นายเดชรัต กล่าว

 

นายเดชรัต กล่าวอีกว่า กอช. ควรจะปรับระบบให้สามารถเชื่อมกับบัญชีธนาคารทุกแห่ง เพื่ออำนวยความสะดวกให้กับสมาชิก และรัฐควรมีการจัดระบบบำนาญแห่งชาติ เพื่อกำหนดแนวทางปฏิบัติให้กับหน่วยงานที่ดูแลเรื่องบำนาญ โดยให้กระทรวงพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์รับผิดชอบในเรื่องนี้

 

กอช.ระบุคนไทยไม่ตระหนักเรื่องการออม

 

ด้านนางสาวจารุลักษณ์ เรืองสุวรรณ เลขาธิการคณะกรรมการ กอช. ยอมรับว่า คนส่วนใหญ่เข้าใจผิดว่า กอช. เป็นการลงทุน แต่แท้จริงเป็นการออมเพื่อให้มีเงินใช้หลังเกษียณ ส่วนหนึ่งมาจากเจ้าหน้าที่ธนาคารให้ข้อมูลไม่ถูกต้องชัดเจน และคนไทยยังขาดพฤติกรรมการออม การวางแผนการเงิน เป็นเหตุให้คนไม่สนใจสมัครเข้าร่วมกองทุน แนวทางการแก้ปัญหาเบื้องต้น กอช. เพิ่มการประชาสัมพันธ์ผ่านทางสถานีโทรทัศน์ และใช้การบอกต่อแบบปากต่อปากของประชาชน รวมทั้งเพิ่มช่องทางการสมัครเข้าร่วมกองทุนผ่านเคาน์เตอร์เซอร์วิส แอปพลิเคชันและตู้เติมเงินบุญเติมทั่วประเทศ และสามารถติดต่อขอข้อมูลจากสายด่วน กอช. เพื่อประกอบการตัดสินใจได้



เรื่องและภาพโดย นักศึกษาวารสารและหนังสือพิมพ์ ชั้นปีที่ 3 รุ่น 10

คณะเทคโนโลยีสารสนเทศและการสื่อสาร มหาวิทยาลัยศิลปากร โทร. 0-3259-4033 (วิทยาเขตสารสนเทศเพชรบุรี) | 0-2233-4995 (กรุงเทพฯ)